Nếu bạn không thể ngủ ngon khi ở chỗ lạ thì đây là lý do tại sao

  07/08/2016

Chắc hẳn bạn đã từng tỉnh dậy giữa đêm ở một khách sạn hay thao thức khi ngủ tại nhà người quen. Vậy nguyên nhân đằng sau đó là gì?

Nhiều người trong chúng ta cảm thấy rất khó ngủ ở những nơi xa lạ như khách sạn hay nhà bạn bè trong lần đầu tiên. Kể cả khi chúng ta đã chìm vào giấc ngủ, những lúc trở mình và giật mình giữa đêm là không thể tránh khỏi. Một nghiên cứu mới đã chỉ ra rằng một phần bán cầu não vẫn hoạt động trong khi chúng ta ngủ lần đầu tiên tại một nơi xa lạ. Nguyên nhân chính cho hoạt động này là giúp cơ thể chúng ta sẵn sàng với bất cứ vấn đề gì có thể xảy ra giữa đêm.

Đây là một hiện tượng được các nhà khoa học gọi với cái tên "hiệu ứng đêm đầu tiên". Một nghiên cứu hình thái não bởi nhóm nghiên cứu trường đại học Brown đã tiết lộ rằng, trong điều kiện "đêm đầu tiên", một bán cầu não vẫn hoạt động. "Tình trạng một bên não thức, một bên não "ngủ" giúp chúng ta kiểm soát những vấn đề có thể xảy ra trong môi trường không quen thuộc", đồng tác giả của nghiên cứu Masako Tamaki chia sẻ với Gizmodo. Báo cáo này đã được công bố trên tờ Current Biology.

 

Khi bạn ở một nơi xa lạ, một bên não của bạn vẫn sẽ hoạt động khi bạn ngủ
Khi bạn ở một nơi xa lạ, một bên não của bạn vẫn sẽ hoạt động khi bạn ngủ

 

Ở một vài loại động vật biển và chim cũng diễn ra tình trạng tương tự. Với cá heo và cá voi, một phần bán cầu não sẽ ngừng hoạt động trong khi ngủ trong khi phần còn lại vẫn tiếp tục hoạt động. Cơ chế này cho phép cá heo có thể ngủ và nổi lên mặt nước khi cần thiết để hít thở. Các loài chim cũng có cơ chế như vậy khi di cư trên quãng đường dài. Do đó, chúng vẫn có thể ngủ và định vị được đường đi. Não của người tuy không có thể thực hiện các chức năng chính xác như các loại vật nhưng nghiên cứu mới cũng cho thấy rằng, bộ não cũng có khả năng hoạt động với cơ chế tương tự.

Các nhà khoa học nghiên cứu giấc ngủ không còn xa lạ gì với khái niệm "hiệu ứng đêm đầu tiên". Khi tiến hành các thí nghiệm, họ thường bỏ qua các số liệu thu thập được trong đềm đầu tiên. Thậm chí, họ còn gọi nó bằng cái tên "đêm thích ứng". Trong một nỗ lực giúp hiểu hơn về các yếu tố thần kinh đằng sau những giấc ngủ không ngon giấc, các nhà nghiên cứu từ trường Brown đã tiến hành nghiên cứu não của 35 tình nguyện viên.

Họ nhận ra rằng trong đêm đầu tiên, phần bán cầu não trái hoạt động tích cực hơn bán cầu não phải và nó thường diễn ra trong giấc ngủ "sóng chậm" - giai đoạn sâu nhất của giấc ngủ với đôi mắt bất động (non - REM sleep).

"Giấc ngủ sóng chậm là giấc ngủ sâu nhất. Do đó, rất khó để có thể đánh thức người đang ngủ dậy từ giấc ngủ sóng chậm", Tamaki chia sẻ. "Điều đó có nghĩa là con người trở nên dễ bị tổn thương hơn trong giấc ngủ sóng chậm. Đó là lí do chúng ta thấy tính không cân đối của bán cầu não trong giai đoạn trên của giấc ngủ".

Các nhà nghiên cứu không quan sát sự đối xứng não trong các giai đoạn ngủ sau đó. Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu cũng xác định được vùng trong bán cầu não trái có tên gọi "mạng chế độ mặc định". Lý do tại sao khu vực này vẫn hoạt động khi ngủ là một điều mà các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra câu trả lời.

"Mạng lưới này vẫn hoạt động trong khi chúng ta ngủ. Do đó, nó vận hành như "người canh gác đêm" cho cơ thể", Tamaki chia sẻ.

Bán cầu não với giấc ngủ không sâu cũng nhạy cảm hơn với âm thanh. Khi nhóm nghiên cứu phát nhũng âm thanh ngắt quãng vào tai phải (nhờ đó giúp kích thích bán cầu não trái), nó khiến người tham gia dễ tỉnh giấc hơn. Hơn nữa, họ tỉnh giấc nhanh và tỉnh táo hơn nếu âm thanh được chơi từ phía tai còn lại.

 


Nhiều phương pháp thí nghiệm đã được đưa ra để kiểm chứng về hiệu ứng đêm đầu tiên của não bộ

Nhiều phương pháp thí nghiệm đã được đưa ra để kiểm chứng về "hiệu ứng đêm đầu tiên" của não bộ

 

Những quan sát trên có ý nghĩa với công việc nghiên cứu, cụ thể hơn là từ khía cạnh tiến hóa. Hiệu ứng đêm đầu tiên là một trong những đặc điểm giúp bảo vệ tổ tiên của chúng ta và đã được truyền lại cho các thế hệ sau này. Việc ngủ đôi khi có thể khiến chúng ta gặp nguy hiểm, nhưng nó rất cần thiết cho sức khỏe và não bộ của con người. Khi chúng ta ngủ, não bộ sẽ tổng hợp lại ký ức và giúp ích cho hệ thống thần kinh của con người.

Có lẽ chúng ta sẽ phải sống chung với "hiệu ứng đêm đầu tiên" cả cuộc đời. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng có phương pháp để đối mặt với nó. "Bạn có thể mang những thứ đồ đạc quen thuộc của mình tới nơi mới, ví dụ như một chiếc gối", Tamaki nói. "Bạn cũng chớ nên quá lo lắng vì tình trạng đó sẽ làm não bộ của bạn hoạt động. Nếu có một cuộc gặp hay chuyện quan trọng tại một nơi mới, bạn nên tới đó trước ít nhất hai ngày để có một giấc ngủ ngon hơn vào đêm trước sự kiện quan trọng".


GenK

Bình luận

Tin tức mới

Xem tất cả

Sự thật chỉ ăn gạo lứt muối mè sẽ khỏi ung thư?

Không ít người mang trong mình khối u, bệnh ung thư và cả những em nhỏ bị ung thư cũng được gia đình chỉ cho ăn gạo lứt muối mè, không ăn thịt cá… với quan niệm như vậy khối u sẽ tự "chết" vì bị bỏ đói. Liệu đây có phải cách hay để chữa trị ung thư?

Tiếng ù trong tai có thể giết chết bạn bất cứ lúc nào

Nữ diễn viên 36 tuổi Andrea Syron sống tại Michigan, Mỹ đã phải trải qua phẫu thuật nguy hiểm để ngăn chặn "quả bom hẹn giờ" trong não cô, thứ có thể giết chết cô bất cứ lúc nào nhưng bị các bác sĩ chẩn đoán nhầm là dị ứng, Dailymail đưa tin.

5 năm không sốt: Nên cẩn thận với hai loại bệnh ung thư

Theo mạng tin Hoàn cầu của Trung Quốc, nếu trong một thời gian dài không sốt thì chúng ta đừng vội nghĩ mình có một cơ thể khỏe mạnh. Trên thực tế, đây lại không phải là một chuyện tốt, có thể ung thư đang gõ cửa cơ thể của chúng ta.

Tăng cân giúp não to lên

Trọng lượng cơ thể gia tăng là một nhân tố quan trọng giúp con người gia tăng kích cỡ não và bước ra khỏi “thế giới” linh trưởng.

Tại sao chúng ta càng gãi càng ngứa?

Có lẽ với nhiều người, đây chỉ là một triệu chứng đơn thuần. Tuy nhiên đằng sau nó là những vấn đề phức tạp liên quan đến não bộ và các xung thần kinh cảm giác.

50% thuốc bán trên Internet là thuốc giả

Thông tin này được đưa ra tại hội thảo Hội thảo Nâng cao sức khỏe người bệnh: Tầm quan trọng của chất lượng và phát minh trong lĩnh vực dược phẩm được tổ chức tại Hà Nội ngày 16/3.

Đây là tộc người có trái tim khỏe nhất thế giới

Một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng, người Tsimané tại Bolivia, có tỉ lệ mắc bệnh tim thấp nhất trên thế giới. Trên thực tế, một người Tsimané 80 tuổi, sớ hữu trái tim khỏe hơn nhiều so với một người Mỹ 55 tuổi.

Công nghệ in 3D giúp tái tạo 100% mô hình quả tim người

Mô hình quả tim chế tạo bằng công nghệ in 3D đã cứu sống tính mạng của 1 bé trai 14 tháng tuổi trong 1 ca phẫu thuật tim. Đây là kết quả chế tạo của các kỹ sư tại trường khoa học kỹ thuật J.B Speed trực thuộc Đại học Louisville.

Bạn nên chấm dứt ngay 5 quan niệm sai lầm này về thực phẩm

Có phải cứ dầu thực vật là sẽ tốt cho sức khỏe? Đã từ lâu, chúng ta được nghe rất nhiều lời khuyên liên quan đến thực phẩm. Nhiều trong số đó đã trở thành niềm tin trong suốt một thời gian dài. Tuy nhiên, liệu tất cả những gì bạn học được về thực phẩm

Tử cung nhân tạo - Khi máy móc tạo ra được... con người

Việc sáng tạo ra tử cung nhân tạo là một tiến bộ khoa học đáng ghi nhận, nhưng giống như trí tuệ nhân tạo nếu con người không biết cách kiểm soát những phát minh một cách hợp lý thì đó chắc chắn là ngày tận cùng của nhân loại.

Bệnh hiếm Kawasaki bỗng dưng... không còn hiếm

Trong vòng một tháng nay, tại Bệnh viện (BV) Nhi Trung ương, số ca mắc bệnh Kawasaki bỗng nhiên tăng đột biến. Từng được xem là căn bệnh “lạ và hiếm”, Kawasaki tiềm ẩn nhiều nguy cơ vì gây tổn thương tim, ảnh hưởng tới tính mạng của trẻ.

Trầm cảm làm tăng nguy cơ bệnh tim

Một nghiên cứu lớn gồm hơn 3,2 triệu người cho thấy, những người bị bệnh tâm thần nặng (SMI), gồm tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực và trầm cảm, tăng 53% nguy cơ bị bệnh tim mạch so với những người không mắc bệnh tâm thần.

2 năm trước tạo ra não mini nhân tạo, chính các nhà khoa học cũng không ngờ ngày hôm nay nó có thể tự sản sinh mạch máu

Năm 2015, các nhà khoa học tại Đại học Brown đã phát triển thành công một loại “não mini” từ mô hình được tạo ra từ việc cấy ghép 3D các tế bào thần kinh sống. Mục đích ban đầu của các nhà khoa học là tạo ra loại vật mẫu thí nghiệm mới có thể giúp giảm th

Vùng đất 900 năm không có ai mắc ung thư

Ở đó, khoảng cách cha con có thể lên tới 90 tuổi. 100 tuổi vẫn được coi ở độ tuổi trưởng thành, phụ nữ 80 tuổi trông trẻ như mới ngoài 40. Những cụ ông, cụ bà 130 tuổi vẫn lao động hăng say và nhiều người sống tới 145 tuổi.

Những cơn mưa phóng thích 800.000 nghìn tỷ vi khuẩn mặt đất vào không khí, nhiều gần bằng số sao trong vũ trụ chúng ta biết

Đừng bao giờ nếm một cơn mưa, nếu bạn không muốn trở thành một kẻ thảm sát hàng loạt. Nếm một cơn mưa là bạn đang kết thúc số phận của hàng triệu vi khuẩn, trong chuyến phiêu lưu rời khỏi mặt đất của chúng. Một số vi khuẩn ấy, thậm chí, có thể "trả thù" b

Trung Quốc thử nghiệm thành công thiết bị điều chỉnh đường huyết từ xa bằng ứng dụng điện thoại - giải pháp cho bệnh nhân tiểu đường

Hãy tưởng tượng việc người bệnh tiểu đường có thể nói lời tạm biệt với những ống tiêm vật lý, thứ mà họ đang phải sử dụng để tiêm insulin vào cơ thể mỗi ngày. Thay vào đó, họ chỉ cần cài một ứng dụng trên điện thoại di động, là đã có khả năng theo dõi mức

Đây là 6 điều không nên nói với một người mắc ung thư

Đối mặt và trò chuyện với một người mắc ung thư không phải là điều dễ dàng. Trong nhiều trường hợp, tâm lý của họ trở nên rất phức tạp. Khi đó, ngay cả bạn bè và những người thân thiết nhất của bệnh nhân cũng phải cảm thấy bối rối.

10 cách đường gây hại cho sức khỏe của bạn

Đường là một loại thực phẩm có thể quyến rũ bất cứ ai bởi hương vị ngọt ngào của nó. Đây cũng là một nguồn cung cấp năng lượng quan trọng cho cơ thể. Tuy nhiên, việc bạn tiêu thụ quá nhiều đường sẽ gây tác hại khôn lường đến sức khỏe. Đó cũng chính là lí

Phá bỏ nguyên tắc tuần làm việc 40h, sắp xếp lại cuộc sống không theo mốc thời gian và kết quả bất ngờ cho những người thực hiện

Nguyên tắc làm việc 8 giờ/ngày, 5 ngày/tuần đã tồn tại cả trăm năm hóa ra không phải thứ gì dựa trên khoa học mà đơn giản chỉ là cách gia tăng lượng cầu cho hàng hóa tiêu dùng. Vậy thì chúng ta nên bố trí thời gian trong ngày như thế nào để đạt hiệu quả c

Rối loạn chức năng tuyến giáp liên quan đến suy tim

Nghiên cứu mới chỉ ra rằng những người bị suy giáp (tuyến giáp kém hoạt động) có nguy cơ cao bị suy tim nặng, người cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức) có thể dễ bị bất thường nhịp tim, thường là nhịp tim nhanh.

Người gầy, trẻ nhỏ cũng có thể mắc gan nhiễm mỡ

Bệnh gan nhiễm mỡ chủ yếu do rối loạn chuyển hóa tế bào gan gây ra. Nhiều người quan niệm gan nhiễm mỡ thường gặp ở những người uống nhiều rượu, bia, thừa cân, béo phì, song trên thực tế người gầy, trẻ nhỏ cũng bị mắc gan nhiễm mỡ.

Có bí mật gì trong bữa sáng của những người sống thọ?

Bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, nhưng chỉ khi bạn thực hiện nó một cách khoa học. Dưới đây là vài gợi ý cho một thực đơn cung cấp nguồn năng lượng dồi dào mà những người khỏe mạnh và có tuổi thọ cao đã duy trì trong nhiều năm.

Suy hô hấp nặng hồi phục hoàn toàn nhờ tim phổi nhân tạo

Các bác sĩ Khoa hồi sức tích cực, Bệnh viện Bạch Mai vừa cấp cứu thành công bệnh nhân bị suy hô hấp nặng, rối loạn đông máu, suy tuần hoàn và suy thận cấp. Hiện tại bệnh nhân đã phục hồi và được xuất viện. Theo các bác sĩ, nếu không được hỗ trợ chạy tim p

Mới chớm mùa nắng, bệnh ở trẻ đã gia tăng

Mỗi ngày 2 bệnh viện Nhi Đồng đang phải tiếp đón từ 9 - 10.000 lượt trẻ đến khám và điều trị. Bác sĩ cảnh báo, thời tiết bắt đầu vào mùa nắng nóng sẽ tạo điều kiện cho vi rút gây bệnh phát triển, phụ huynh cần tăng cường bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Cảnh giác đột ngột viêm cơ tim

Nghe bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị suy tim nặng, đe dọa tính mạng... thân nhân cứ ngỡ ngàng. Triệu chứng của bệnh này thường nhẹ như sốt, mệt mỏi, đau cơ nên dễ bị bỏ qua.

Những hiểu lầm phổ biến về muối

Muối là thực phẩm quen thuộc trong gian bếp mỗi nhà. Tuy nhiên, không phải lúc nào chúng ta cũng có những nhìn nhận đúng về muối. Dưới đây là những hiểu lầm thường gặp về muối.

Phát hiện gen gây đột tử ở người trẻ tuổi

Các nhà nghiên cứu Canada, Nam Phi và Ý đã xác định được một gen mới có thể gây đột tử ở thanh niên và các vận động viên. Đó là gen CDH2 gây bệnh cơ tim tâm thất phải gây loạn nhịp (ARVC), một rối loạn di truyền khiến cho tim bệnh nhân ngừng đập và là ngu

Những trường hợp cần hạn chế tỏi

Tỏi có chứa một hợp chất gọi là allicin, đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Ăn tỏi giúp hạ huyết áp cao, đồng thời hạn chế hình thành angiotensin II, một loại hormone làm giãn nở các mạch máu.