Đây là lý do vì sao một nửa não bộ vẫn thức khi bạn ngủ xa nhà

  11/04/2017

Bạn có biết khi ta ngủ ở một địa điểm mới lần đầu tiên, thì có một nửa não bộ của chúng ta còn thức không?

 

“Bạn ngủ có ngon không?”

Tôi đã hỏi rất nhiều người bạn của mình câu hỏi này sau khi họ trải qua một đêm trên chiếc đi-văng của tôi. Hóa ra, hầu hết họ đều nói dối khi trả lời rằng: “Rất tuyệt!”

Việc khó ngủ trong một môi trường mới là hoàn toàn phổ biến mà các nhà thần kinh học đã đặt cho nó cái tên FNE - hiệu ứng đêm đầu tiên (first-night effect). Nghiên cứu mới cho thấy, về cơ bản, FNE là đương lượng thuộc hệ thần kinh của giấc ngủ với một mắt mở.

Một cuộc nghiên cứu được công bố gần đây trên tờ Current Biology cho biết, khi lần đầu tiên bạn ngủ ở một môi trường mới, thì chỉ có một nửa não bộ của bạn là thực sự nghỉ ngơi.

 

 

 

Các nhà nghiên cứu đã tiến hành nghiên cứu trên những người ngủ trong một môi trường mới bằng việc đo lường hoạt động sóng não bộ của họ trong giai đoạn thứ ba – giai đoạn sâu nhất của chu kỳ giấc ngủ. Trong thí nghiệm đầu tiên, các nhà nghiên cứu thấy rằng các chủ thể ngủ đã trải nghiệm nhiều hoạt động ở bán cầu não trái hơn là bán cầu não phải trong đêm đầu tiên của giấc ngủ, đồng nghĩa rằng bán cầu não trái vẫn tương đối cảnh giác với môi trường xung quanh.

Khi các chủ thể tiếp tục ngủ ở cùng một địa điểm trong đêm thứ hai, tính không đối xứng giữa hai bán cầu sẽ biến mất và cả hai bán cầu sẽ nghỉ ngơi hoàn toàn.

Rất nhiều loài chim hay các động vật có vú sống dưới nước, bao gồm cả cá heo và sư tử biển, đều có hình thức ngủ giống như vậy. Chỉ có một nửa bộ não chúng là hoàn toàn nghỉ ngơi để chúng có thể cảnh giác với những mối đe dọa tiềm ẩn khi chúng ngủ. Để kiểm tra mô hình giấc ngủ không đối xứng của con người trong những môi trường không quen thuộc có phục vụ những chức năng tương tự hay không, thì các nhà nghiên cứu đã khảo sát liệu đặc thù giấc ngủ nhẹ của FNE có làm cho các chủ thể ngủ phản ứng nhiều hơn với các kích thích bên ngoài.

Để làm điều này, các nhà nghiên cứu đã yêu cầu các chủ thể: trong khi ngủ, nếu nghe thấy bất kỳ âm thanh gì thì hãy gõ nhẹ ngón tay khi thức dậy. Các chủ thể ngủ trong hai buổi tối ở cùng một địa điểm, và các nhà nghiên cứu đều bật âm thanh cả 2 đêm. Thời gian phản ứng lại từ âm thanh đến tiếng vỗ nhẹ trong ngày thứ nhất nhanh hơn nhiều so với ngày thứ hai. Điều này chỉ ra rằng bởi vì FNE, bộ não không chỉ cảnh giác hơn mà còn thức dậy nhanh hơn.

 

 

 

Các nhà nghiên cứu không chắc chắn lý do tại sao FNE gây ra sự cảnh giác ở bán cầu não trái chứ không phải là bán cầu não phải, nhưng họ cho rằng bởi lẽ các bán cầu được lên dây khác nhau. Các kết nối thần kinh giữa các phần của não bộ - nơi mà diễn ra giấc ngủ sâu, được biết đến là “mạng lưới chế độ mặc định”, và phần còn lại của bộ não mạnh hơn ở bán cầu trái. Điều này có thể làm cho sự tỉnh táo ở bán cầu trái hữu ích hơn nhiều sự tỉnh táo ở bán cầu não phải, bởi vì các kết nối mạnh hơn có thể tạo ra phản ứng nhanh hơn với các kích thích nhận thức trong khi ngủ.

Thậm chí mức độ thoải mái của chiếc giường cũng không quan trọng khi nói đến việc ngủ trong một môi trường mới. “Trong nghiên cứu của chúng tôi, chúng tôi đã thu thập được một báo cáo chủ quan về sự buồn phiền, không an tâm.” – Yuka Sasaki, một trong những nhà nghiên cứu tiến hành cuộc thử nghiệm cho biết. “Không ai thực sự chỉ ra sự không thoải mái trong thời kỳ đầu tiên, nhưng tất cả mọi người đều chỉ ra FNE.”

Những kết quả này cho thấy một giấc ngủ nhẹ, không đối xứng mà chúng ta trải qua trong đêm đầu tiên ở một môi trường mới thực ra là một cơ chế bảo vệ trong người chúng ta. Nhưng, thật may mắn là, chúng ta vẫn có thể trở lại một giấc ngủ sâu một khi chúng ta đã quen thuộc với một địa điểm mới.

GK

Bình luận

Tin tức mới

Xem tất cả

Sự thật chỉ ăn gạo lứt muối mè sẽ khỏi ung thư?

Không ít người mang trong mình khối u, bệnh ung thư và cả những em nhỏ bị ung thư cũng được gia đình chỉ cho ăn gạo lứt muối mè, không ăn thịt cá… với quan niệm như vậy khối u sẽ tự "chết" vì bị bỏ đói. Liệu đây có phải cách hay để chữa trị ung thư?

Tiếng ù trong tai có thể giết chết bạn bất cứ lúc nào

Nữ diễn viên 36 tuổi Andrea Syron sống tại Michigan, Mỹ đã phải trải qua phẫu thuật nguy hiểm để ngăn chặn "quả bom hẹn giờ" trong não cô, thứ có thể giết chết cô bất cứ lúc nào nhưng bị các bác sĩ chẩn đoán nhầm là dị ứng, Dailymail đưa tin.

5 năm không sốt: Nên cẩn thận với hai loại bệnh ung thư

Theo mạng tin Hoàn cầu của Trung Quốc, nếu trong một thời gian dài không sốt thì chúng ta đừng vội nghĩ mình có một cơ thể khỏe mạnh. Trên thực tế, đây lại không phải là một chuyện tốt, có thể ung thư đang gõ cửa cơ thể của chúng ta.

Tăng cân giúp não to lên

Trọng lượng cơ thể gia tăng là một nhân tố quan trọng giúp con người gia tăng kích cỡ não và bước ra khỏi “thế giới” linh trưởng.

Tại sao chúng ta càng gãi càng ngứa?

Có lẽ với nhiều người, đây chỉ là một triệu chứng đơn thuần. Tuy nhiên đằng sau nó là những vấn đề phức tạp liên quan đến não bộ và các xung thần kinh cảm giác.

50% thuốc bán trên Internet là thuốc giả

Thông tin này được đưa ra tại hội thảo Hội thảo Nâng cao sức khỏe người bệnh: Tầm quan trọng của chất lượng và phát minh trong lĩnh vực dược phẩm được tổ chức tại Hà Nội ngày 16/3.

Đây là tộc người có trái tim khỏe nhất thế giới

Một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng, người Tsimané tại Bolivia, có tỉ lệ mắc bệnh tim thấp nhất trên thế giới. Trên thực tế, một người Tsimané 80 tuổi, sớ hữu trái tim khỏe hơn nhiều so với một người Mỹ 55 tuổi.

Công nghệ in 3D giúp tái tạo 100% mô hình quả tim người

Mô hình quả tim chế tạo bằng công nghệ in 3D đã cứu sống tính mạng của 1 bé trai 14 tháng tuổi trong 1 ca phẫu thuật tim. Đây là kết quả chế tạo của các kỹ sư tại trường khoa học kỹ thuật J.B Speed trực thuộc Đại học Louisville.

Bạn nên chấm dứt ngay 5 quan niệm sai lầm này về thực phẩm

Có phải cứ dầu thực vật là sẽ tốt cho sức khỏe? Đã từ lâu, chúng ta được nghe rất nhiều lời khuyên liên quan đến thực phẩm. Nhiều trong số đó đã trở thành niềm tin trong suốt một thời gian dài. Tuy nhiên, liệu tất cả những gì bạn học được về thực phẩm

Tử cung nhân tạo - Khi máy móc tạo ra được... con người

Việc sáng tạo ra tử cung nhân tạo là một tiến bộ khoa học đáng ghi nhận, nhưng giống như trí tuệ nhân tạo nếu con người không biết cách kiểm soát những phát minh một cách hợp lý thì đó chắc chắn là ngày tận cùng của nhân loại.

Bệnh hiếm Kawasaki bỗng dưng... không còn hiếm

Trong vòng một tháng nay, tại Bệnh viện (BV) Nhi Trung ương, số ca mắc bệnh Kawasaki bỗng nhiên tăng đột biến. Từng được xem là căn bệnh “lạ và hiếm”, Kawasaki tiềm ẩn nhiều nguy cơ vì gây tổn thương tim, ảnh hưởng tới tính mạng của trẻ.

Trầm cảm làm tăng nguy cơ bệnh tim

Một nghiên cứu lớn gồm hơn 3,2 triệu người cho thấy, những người bị bệnh tâm thần nặng (SMI), gồm tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực và trầm cảm, tăng 53% nguy cơ bị bệnh tim mạch so với những người không mắc bệnh tâm thần.

2 năm trước tạo ra não mini nhân tạo, chính các nhà khoa học cũng không ngờ ngày hôm nay nó có thể tự sản sinh mạch máu

Năm 2015, các nhà khoa học tại Đại học Brown đã phát triển thành công một loại “não mini” từ mô hình được tạo ra từ việc cấy ghép 3D các tế bào thần kinh sống. Mục đích ban đầu của các nhà khoa học là tạo ra loại vật mẫu thí nghiệm mới có thể giúp giảm th

Vùng đất 900 năm không có ai mắc ung thư

Ở đó, khoảng cách cha con có thể lên tới 90 tuổi. 100 tuổi vẫn được coi ở độ tuổi trưởng thành, phụ nữ 80 tuổi trông trẻ như mới ngoài 40. Những cụ ông, cụ bà 130 tuổi vẫn lao động hăng say và nhiều người sống tới 145 tuổi.

Những cơn mưa phóng thích 800.000 nghìn tỷ vi khuẩn mặt đất vào không khí, nhiều gần bằng số sao trong vũ trụ chúng ta biết

Đừng bao giờ nếm một cơn mưa, nếu bạn không muốn trở thành một kẻ thảm sát hàng loạt. Nếm một cơn mưa là bạn đang kết thúc số phận của hàng triệu vi khuẩn, trong chuyến phiêu lưu rời khỏi mặt đất của chúng. Một số vi khuẩn ấy, thậm chí, có thể "trả thù" b

Trung Quốc thử nghiệm thành công thiết bị điều chỉnh đường huyết từ xa bằng ứng dụng điện thoại - giải pháp cho bệnh nhân tiểu đường

Hãy tưởng tượng việc người bệnh tiểu đường có thể nói lời tạm biệt với những ống tiêm vật lý, thứ mà họ đang phải sử dụng để tiêm insulin vào cơ thể mỗi ngày. Thay vào đó, họ chỉ cần cài một ứng dụng trên điện thoại di động, là đã có khả năng theo dõi mức

Đây là 6 điều không nên nói với một người mắc ung thư

Đối mặt và trò chuyện với một người mắc ung thư không phải là điều dễ dàng. Trong nhiều trường hợp, tâm lý của họ trở nên rất phức tạp. Khi đó, ngay cả bạn bè và những người thân thiết nhất của bệnh nhân cũng phải cảm thấy bối rối.

10 cách đường gây hại cho sức khỏe của bạn

Đường là một loại thực phẩm có thể quyến rũ bất cứ ai bởi hương vị ngọt ngào của nó. Đây cũng là một nguồn cung cấp năng lượng quan trọng cho cơ thể. Tuy nhiên, việc bạn tiêu thụ quá nhiều đường sẽ gây tác hại khôn lường đến sức khỏe. Đó cũng chính là lí

Phá bỏ nguyên tắc tuần làm việc 40h, sắp xếp lại cuộc sống không theo mốc thời gian và kết quả bất ngờ cho những người thực hiện

Nguyên tắc làm việc 8 giờ/ngày, 5 ngày/tuần đã tồn tại cả trăm năm hóa ra không phải thứ gì dựa trên khoa học mà đơn giản chỉ là cách gia tăng lượng cầu cho hàng hóa tiêu dùng. Vậy thì chúng ta nên bố trí thời gian trong ngày như thế nào để đạt hiệu quả c

Rối loạn chức năng tuyến giáp liên quan đến suy tim

Nghiên cứu mới chỉ ra rằng những người bị suy giáp (tuyến giáp kém hoạt động) có nguy cơ cao bị suy tim nặng, người cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức) có thể dễ bị bất thường nhịp tim, thường là nhịp tim nhanh.

Người gầy, trẻ nhỏ cũng có thể mắc gan nhiễm mỡ

Bệnh gan nhiễm mỡ chủ yếu do rối loạn chuyển hóa tế bào gan gây ra. Nhiều người quan niệm gan nhiễm mỡ thường gặp ở những người uống nhiều rượu, bia, thừa cân, béo phì, song trên thực tế người gầy, trẻ nhỏ cũng bị mắc gan nhiễm mỡ.

Có bí mật gì trong bữa sáng của những người sống thọ?

Bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, nhưng chỉ khi bạn thực hiện nó một cách khoa học. Dưới đây là vài gợi ý cho một thực đơn cung cấp nguồn năng lượng dồi dào mà những người khỏe mạnh và có tuổi thọ cao đã duy trì trong nhiều năm.

Suy hô hấp nặng hồi phục hoàn toàn nhờ tim phổi nhân tạo

Các bác sĩ Khoa hồi sức tích cực, Bệnh viện Bạch Mai vừa cấp cứu thành công bệnh nhân bị suy hô hấp nặng, rối loạn đông máu, suy tuần hoàn và suy thận cấp. Hiện tại bệnh nhân đã phục hồi và được xuất viện. Theo các bác sĩ, nếu không được hỗ trợ chạy tim p

Mới chớm mùa nắng, bệnh ở trẻ đã gia tăng

Mỗi ngày 2 bệnh viện Nhi Đồng đang phải tiếp đón từ 9 - 10.000 lượt trẻ đến khám và điều trị. Bác sĩ cảnh báo, thời tiết bắt đầu vào mùa nắng nóng sẽ tạo điều kiện cho vi rút gây bệnh phát triển, phụ huynh cần tăng cường bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Cảnh giác đột ngột viêm cơ tim

Nghe bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị suy tim nặng, đe dọa tính mạng... thân nhân cứ ngỡ ngàng. Triệu chứng của bệnh này thường nhẹ như sốt, mệt mỏi, đau cơ nên dễ bị bỏ qua.

Những hiểu lầm phổ biến về muối

Muối là thực phẩm quen thuộc trong gian bếp mỗi nhà. Tuy nhiên, không phải lúc nào chúng ta cũng có những nhìn nhận đúng về muối. Dưới đây là những hiểu lầm thường gặp về muối.

Phát hiện gen gây đột tử ở người trẻ tuổi

Các nhà nghiên cứu Canada, Nam Phi và Ý đã xác định được một gen mới có thể gây đột tử ở thanh niên và các vận động viên. Đó là gen CDH2 gây bệnh cơ tim tâm thất phải gây loạn nhịp (ARVC), một rối loạn di truyền khiến cho tim bệnh nhân ngừng đập và là ngu

Những trường hợp cần hạn chế tỏi

Tỏi có chứa một hợp chất gọi là allicin, đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Ăn tỏi giúp hạ huyết áp cao, đồng thời hạn chế hình thành angiotensin II, một loại hormone làm giãn nở các mạch máu.