Các thuốc dễ gây tai biến ở người cao tuổi

  18/08/2016

Người cao tuổi, do sự thay đổi đáng kể một số chức năng ở các cơ quan trong cơ thể, ảnh hưởng tới sự hấp thu, thải trừ của thuốc.

Khi dùng thuốc, người cao tuổi phải rất thận trọng và theo dõi chặt chẽ để tránh quá liều gây độc. Dưới đây là một số thuốc hay dùng ở người cao tuổi cần lưu ý.
Các thuốc hạ đường huyết
Ở người cao tuổi, đường huyết thường không ổn định. Mức đường huyết có lúc sẽ tăng cao bất thường mà không phải do bệnh đái tháo đường. Do vậy, để đảm bảo việc có nên uống thuốc hạ đường huyết hay không, thì cần làm đầy đủ các xét nghiệm và được bác sĩ chuyên khoa nội tiết chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường.

Nếu chế độ ăn uống, luyện tập không điều chỉnh được đường huyết thì mới cần phải dùng đến thuốc. Khi dùng thuốc hạ đường huyết, người cao tuổi rất dễ gặp biến chứng hạ đường huyết, nhất là trong giai đoạn mới bắt đầu dùng thuốc (ngay trong tuần đầu).

Người bệnh cần đề phòng tình huống này và theo dõi các bất thường khác có thể xảy ra, thông báo cho bác sĩ điều trị biết để được xử lý kịp thời. Bác sĩ nên kê đơn với liều thấp, sau đó tăng dần một cách thận trọng cho tới khi đạt được hiệu quả điều trị.

Cac thuoc de gay tai bien o nguoi cao tuoi hinh anh 1

Người cao tuổi khi dùng thuốc cần sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa. Ảnh: TM.

Các thuốc tâm thần

Ở người già, các rối loạn như: rối loạn tuần hoàn, nhiễm khuẩn đái tháo đường, bệnh phổi hoặc các trạng thái hoang tưởng mạn tính... đều có thể dẫn tới trạng thái rối loạn tâm thần. Nếu hoang tưởng xuất hiện, phải điều trị sớm và tích cực.

Khi điều trị rối loạn tâm thần ở người già thì phải điều trị nguyên nhân gây bệnh và kết hợp với thuốc an thần. Các thuốc thường được chỉ định là: levomepromazin, thioridazin, clopromazin, haloperidol nhằm điều trị cơn kích thích hưng cảm.

Tuy nhiên, việc chỉ định liều thuốc cũng phải thận trọng, phải thấp hơn nhiều so với người trung hoặc trẻ tuổi. Các thuốc chống trầm cảm như imipramin, desipramin, trimerprimin, clomipramin, amitryptilin... nên được dùng bắt đầu bằng liều thấp và tăng dần cho đến khi đạt được tác dụng điều trị. Không nên dùng loại ức chế monoamin oxydaza vì thuốc này gây hạ huyết áp tư thế đứng hoặc tăng huyết áp đột ngột.

Dù gặp phải bất kỳ triệu chứng bất thường nào sau khi uống thuốc, bệnh nhân hoặc người chăm sóc cũng cần thông báo cho bác sĩ điều trị biết về tình trạng đó để được điều chỉnh thuốc hoặc hướng dẫn cách xử trí, không nên tự ý bỏ thuốc.

Thuốc chữa Parkinson

Hiện nay thuốc levodopa và decacboxylaza được sử dụng khá rộng rãi để điều trị Parkinson ở người cao tuổi. Ngoài ra, có thể dùng levodopa phối hợp với nhiều loại thuốc khác như: thuốc chống Parkinson tổng hợp để chữa tăng tiết nước bọt hoặc run; thuốc chống trầm cảm ba vòng (vì trạng thái trầm cảm hay gặp ở bệnh nhân Parkinson); thuốc amantadin để tăng cường tác dụng của levodopa. Ban  đầu thuốc cũng được dùng liều thấp rồi tăng từ từ, đến khi liều đạt hiệu quả (nhưng không được quá liều khuyến cáo). Tác dụng phụ của thuốc này thường gặp là rối loạn tiêu hóa, hạ huyết áp ở tư thế đứng, động tác bất thường. Nặng hơn có thể gặp tình trạng mất trí làm cho phải ngừng điều trị.

Thuốc tim mạch - huyết áp

Thuốc chống tăng huyết áp: Dùng thuốc điều trị tăng huyết áp để kiểm soát huyết áp hằng ngày làm giảm tỷ lệ biến chứng và tử vong do tăng huyết áp gây ra. Trong chế độ ăn uống, người cao tuổi không nên ăn nhạt quá khắt khe và tập luyện phù hợp với sức khỏe.

Người bệnh cần lưu ý tới các biểu hiện của hạ huyết áp tư thế khi dùng thuốc như cảm thấy chóng mặt, hoa mắt, nhìn mờ, mệt xỉu... Lúc này cần nhanh chóng đưa bệnh nhân lên giường nằm nghỉ, uống một tách trà nóng và thông báo cho bác sĩ biết tình hình để được hướng dẫn cách xử trí.

Không được bỏ thuốc điều trị bệnh tăng huyết áp, vì điều này là rất nguy hiểm, có thể gây cơn tăng huyết áp đột ngột, dẫn tới đột quỵ.

Thuốc lợi tiểu: Dùng thuốc lợi tiểu phải thận trọng ở người già vì có thể gây những rối loạn nước, điện giải, tụt huyết áp ở tư thế đứng.

Liều dùng cũng như thời gian điều trị phải được cân nhắc trên từng bệnh nhân. Ví dụ ở bệnh nhân suy tim, khi đã khống chế được đợt sung huyết ở tim tại bệnh viện rồi thì bác sĩ cần theo dõi nhịp tim, cân nặng, huyết áp của bệnh nhân để quyết định có nên dùng thuốc lợi tiểu nữa hay dừng lại hoặc cần phải điều chỉnh liều lượng cho thích hợp. Không nên cho bệnh nhân uống thuốc lợi tiểu từng thời kỳ đều đặn để đề phòng phù tái phát.

Thuốc trợ tim: Người già cùng với bệnh tăng huyết áp lâu năm thường dẫn tới suy tim. Việc dùng thuốc trợ tim ở những đối tượng này là rất cần thiết nhưng lại rất nguy hiểm, bởi khi uống thuốc nếu không có điều kiện theo dõi định kỳ thì dễ gây ngộ độc do chỉ số thanh thải thận ở người già giảm.

Kháng sinh

Khi kê đơn thuốc kháng sinh ở người cao tuổi phải chú ý đến hệ số thanh thải gan, thận (thường là bị suy giảm) và cũng cần phân biệt nhiễm khuẩn tự phát với bội nhiễm.

Với nhiễm khuẩn tự phát ở người già, diễn biến âm ỉ, triệu chứng không rầm rộ nên khi đi khám bệnh thì đã muộn, toàn trạng kém, tình trạng mất cân bằng đột ngột, chán ăn, ốm nặng... cần phải được dùng kháng sinh càng sớm càng tốt vì nếu để chậm thì có thể để lại hậu quả nặng nề.

Còn bội nhiễm thường do tổn thương sau giải phẫu, tai biến, trị ung thư gây suy giảm miễn dịch... Do đó, nhiễm khuẩn thường nặng và kháng sinh ít mang lại hiệu quả, thường phải được theo dõi chặt chẽ tại bệnh viện.

Ở người cao tuổi, do sự thay đổi đáng kể một số chức năng ở các cơ quan trong cơ thể, do đó có thể bị rối loạn sự hấp thu cũng như thanh thải thuốc. Do đó khi dùng bất kỳ một loại thuốc nào để điều trị bệnh, kể cả bệnh cấp tính hay mạn tính đều phải được thầy thuốc cân nhắc về liều sử dụng, thời gian uống thuốc cũng như việc phối hợp thuốc... sao cho an toàn.

Người bệnh không được tự ý dùng thuốc, thậm chí ngay cả các thuốc không kê đơn... vì những thuốc này có thể nguy hại cho người bệnh như làm nặng thêm bệnh sẵn có hoặc gây tương tác bất lợi với các thuốc đang dùng.

 

Theo TS Nguyễn Đức Hải/ Báo Sức Khỏe và Đời Sống

 

Bình luận

Tin tức mới

Xem tất cả

5 năm không sốt: Nên cẩn thận với hai loại bệnh ung thư

Theo mạng tin Hoàn cầu của Trung Quốc, nếu trong một thời gian dài không sốt thì chúng ta đừng vội nghĩ mình có một cơ thể khỏe mạnh. Trên thực tế, đây lại không phải là một chuyện tốt, có thể ung thư đang gõ cửa cơ thể của chúng ta.

Tăng cân giúp não to lên

Trọng lượng cơ thể gia tăng là một nhân tố quan trọng giúp con người gia tăng kích cỡ não và bước ra khỏi “thế giới” linh trưởng.

Tại sao chúng ta càng gãi càng ngứa?

Có lẽ với nhiều người, đây chỉ là một triệu chứng đơn thuần. Tuy nhiên đằng sau nó là những vấn đề phức tạp liên quan đến não bộ và các xung thần kinh cảm giác.

50% thuốc bán trên Internet là thuốc giả

Thông tin này được đưa ra tại hội thảo Hội thảo Nâng cao sức khỏe người bệnh: Tầm quan trọng của chất lượng và phát minh trong lĩnh vực dược phẩm được tổ chức tại Hà Nội ngày 16/3.

Đây là tộc người có trái tim khỏe nhất thế giới

Một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng, người Tsimané tại Bolivia, có tỉ lệ mắc bệnh tim thấp nhất trên thế giới. Trên thực tế, một người Tsimané 80 tuổi, sớ hữu trái tim khỏe hơn nhiều so với một người Mỹ 55 tuổi.

Công nghệ in 3D giúp tái tạo 100% mô hình quả tim người

Mô hình quả tim chế tạo bằng công nghệ in 3D đã cứu sống tính mạng của 1 bé trai 14 tháng tuổi trong 1 ca phẫu thuật tim. Đây là kết quả chế tạo của các kỹ sư tại trường khoa học kỹ thuật J.B Speed trực thuộc Đại học Louisville.

Bạn nên chấm dứt ngay 5 quan niệm sai lầm này về thực phẩm

Có phải cứ dầu thực vật là sẽ tốt cho sức khỏe? Đã từ lâu, chúng ta được nghe rất nhiều lời khuyên liên quan đến thực phẩm. Nhiều trong số đó đã trở thành niềm tin trong suốt một thời gian dài. Tuy nhiên, liệu tất cả những gì bạn học được về thực phẩm

Tử cung nhân tạo - Khi máy móc tạo ra được... con người

Việc sáng tạo ra tử cung nhân tạo là một tiến bộ khoa học đáng ghi nhận, nhưng giống như trí tuệ nhân tạo nếu con người không biết cách kiểm soát những phát minh một cách hợp lý thì đó chắc chắn là ngày tận cùng của nhân loại.

Bệnh hiếm Kawasaki bỗng dưng... không còn hiếm

Trong vòng một tháng nay, tại Bệnh viện (BV) Nhi Trung ương, số ca mắc bệnh Kawasaki bỗng nhiên tăng đột biến. Từng được xem là căn bệnh “lạ và hiếm”, Kawasaki tiềm ẩn nhiều nguy cơ vì gây tổn thương tim, ảnh hưởng tới tính mạng của trẻ.

Trầm cảm làm tăng nguy cơ bệnh tim

Một nghiên cứu lớn gồm hơn 3,2 triệu người cho thấy, những người bị bệnh tâm thần nặng (SMI), gồm tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực và trầm cảm, tăng 53% nguy cơ bị bệnh tim mạch so với những người không mắc bệnh tâm thần.

2 năm trước tạo ra não mini nhân tạo, chính các nhà khoa học cũng không ngờ ngày hôm nay nó có thể tự sản sinh mạch máu

Năm 2015, các nhà khoa học tại Đại học Brown đã phát triển thành công một loại “não mini” từ mô hình được tạo ra từ việc cấy ghép 3D các tế bào thần kinh sống. Mục đích ban đầu của các nhà khoa học là tạo ra loại vật mẫu thí nghiệm mới có thể giúp giảm th

Vùng đất 900 năm không có ai mắc ung thư

Ở đó, khoảng cách cha con có thể lên tới 90 tuổi. 100 tuổi vẫn được coi ở độ tuổi trưởng thành, phụ nữ 80 tuổi trông trẻ như mới ngoài 40. Những cụ ông, cụ bà 130 tuổi vẫn lao động hăng say và nhiều người sống tới 145 tuổi.

Những cơn mưa phóng thích 800.000 nghìn tỷ vi khuẩn mặt đất vào không khí, nhiều gần bằng số sao trong vũ trụ chúng ta biết

Đừng bao giờ nếm một cơn mưa, nếu bạn không muốn trở thành một kẻ thảm sát hàng loạt. Nếm một cơn mưa là bạn đang kết thúc số phận của hàng triệu vi khuẩn, trong chuyến phiêu lưu rời khỏi mặt đất của chúng. Một số vi khuẩn ấy, thậm chí, có thể "trả thù" b

Trung Quốc thử nghiệm thành công thiết bị điều chỉnh đường huyết từ xa bằng ứng dụng điện thoại - giải pháp cho bệnh nhân tiểu đường

Hãy tưởng tượng việc người bệnh tiểu đường có thể nói lời tạm biệt với những ống tiêm vật lý, thứ mà họ đang phải sử dụng để tiêm insulin vào cơ thể mỗi ngày. Thay vào đó, họ chỉ cần cài một ứng dụng trên điện thoại di động, là đã có khả năng theo dõi mức

Đây là 6 điều không nên nói với một người mắc ung thư

Đối mặt và trò chuyện với một người mắc ung thư không phải là điều dễ dàng. Trong nhiều trường hợp, tâm lý của họ trở nên rất phức tạp. Khi đó, ngay cả bạn bè và những người thân thiết nhất của bệnh nhân cũng phải cảm thấy bối rối.

10 cách đường gây hại cho sức khỏe của bạn

Đường là một loại thực phẩm có thể quyến rũ bất cứ ai bởi hương vị ngọt ngào của nó. Đây cũng là một nguồn cung cấp năng lượng quan trọng cho cơ thể. Tuy nhiên, việc bạn tiêu thụ quá nhiều đường sẽ gây tác hại khôn lường đến sức khỏe. Đó cũng chính là lí

Phá bỏ nguyên tắc tuần làm việc 40h, sắp xếp lại cuộc sống không theo mốc thời gian và kết quả bất ngờ cho những người thực hiện

Nguyên tắc làm việc 8 giờ/ngày, 5 ngày/tuần đã tồn tại cả trăm năm hóa ra không phải thứ gì dựa trên khoa học mà đơn giản chỉ là cách gia tăng lượng cầu cho hàng hóa tiêu dùng. Vậy thì chúng ta nên bố trí thời gian trong ngày như thế nào để đạt hiệu quả c

Rối loạn chức năng tuyến giáp liên quan đến suy tim

Nghiên cứu mới chỉ ra rằng những người bị suy giáp (tuyến giáp kém hoạt động) có nguy cơ cao bị suy tim nặng, người cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức) có thể dễ bị bất thường nhịp tim, thường là nhịp tim nhanh.

Người gầy, trẻ nhỏ cũng có thể mắc gan nhiễm mỡ

Bệnh gan nhiễm mỡ chủ yếu do rối loạn chuyển hóa tế bào gan gây ra. Nhiều người quan niệm gan nhiễm mỡ thường gặp ở những người uống nhiều rượu, bia, thừa cân, béo phì, song trên thực tế người gầy, trẻ nhỏ cũng bị mắc gan nhiễm mỡ.

Có bí mật gì trong bữa sáng của những người sống thọ?

Bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, nhưng chỉ khi bạn thực hiện nó một cách khoa học. Dưới đây là vài gợi ý cho một thực đơn cung cấp nguồn năng lượng dồi dào mà những người khỏe mạnh và có tuổi thọ cao đã duy trì trong nhiều năm.

Suy hô hấp nặng hồi phục hoàn toàn nhờ tim phổi nhân tạo

Các bác sĩ Khoa hồi sức tích cực, Bệnh viện Bạch Mai vừa cấp cứu thành công bệnh nhân bị suy hô hấp nặng, rối loạn đông máu, suy tuần hoàn và suy thận cấp. Hiện tại bệnh nhân đã phục hồi và được xuất viện. Theo các bác sĩ, nếu không được hỗ trợ chạy tim p

Mới chớm mùa nắng, bệnh ở trẻ đã gia tăng

Mỗi ngày 2 bệnh viện Nhi Đồng đang phải tiếp đón từ 9 - 10.000 lượt trẻ đến khám và điều trị. Bác sĩ cảnh báo, thời tiết bắt đầu vào mùa nắng nóng sẽ tạo điều kiện cho vi rút gây bệnh phát triển, phụ huynh cần tăng cường bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Cảnh giác đột ngột viêm cơ tim

Nghe bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị suy tim nặng, đe dọa tính mạng... thân nhân cứ ngỡ ngàng. Triệu chứng của bệnh này thường nhẹ như sốt, mệt mỏi, đau cơ nên dễ bị bỏ qua.

Những hiểu lầm phổ biến về muối

Muối là thực phẩm quen thuộc trong gian bếp mỗi nhà. Tuy nhiên, không phải lúc nào chúng ta cũng có những nhìn nhận đúng về muối. Dưới đây là những hiểu lầm thường gặp về muối.

Phát hiện gen gây đột tử ở người trẻ tuổi

Các nhà nghiên cứu Canada, Nam Phi và Ý đã xác định được một gen mới có thể gây đột tử ở thanh niên và các vận động viên. Đó là gen CDH2 gây bệnh cơ tim tâm thất phải gây loạn nhịp (ARVC), một rối loạn di truyền khiến cho tim bệnh nhân ngừng đập và là ngu

Những trường hợp cần hạn chế tỏi

Tỏi có chứa một hợp chất gọi là allicin, đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Ăn tỏi giúp hạ huyết áp cao, đồng thời hạn chế hình thành angiotensin II, một loại hormone làm giãn nở các mạch máu.

Thay thế thuốc biệt dược gốc bằng generic: cần kiểm định kỹ

Thông tin từ văn phòng Chính phủ cho biết, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã chỉ đạo Bộ Y tế, cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam sửa đổi quy định mua thuốc biệt dược gốc đã hết bản quyền để giảm giá thuốc thông qua đấu thầu rộng rãi, đồng thời chỉ đạo việc kê đơn

Thiết bị có màn hình liên quan tới béo phì

Khảo sát của nhóm thầy thuốc Mỹ tại Học viện Y tế Công Harvard T.H. Chan mới được công bố trên tờ The Journal of Pediatrics cho thấy nguy cơ béo phì tăng cao ở những thanh thiếu niên dành nhiều thời gian sử dụng điện thoại thông minh, máy tính bảng và máy

Những công nghệ chăm sóc sức khỏe hứa hẹn trong năm 2017

Kính áp tròng đo được nồng độ đường huyết, bữa ăn được chuẩn bị dựa trên dữ liệu về gene, thưởng tiền hằng ngày cho những khách hàng bảo hiểm y tế giữ sức khỏe tốt, thay thế chân tay giả chỉ trong một buổi khám… là những công nghệ và dịch vụ chăm sóc sức

8 hiểu lầm đáng tiếc về caffein

Không phải ai cũng biết được những sự thật về caffein, kể cả những người thường xuyên uống cà phê. Hãy cùng tìm hiểu những hiểu lầm rất nhiều người mắc phải khi nghĩ về caffeine.

"Điểm danh" loại 10 thực phẩm có hại cho tim

Để có trái tim khỏe mạnh, ngoài việc luyện tập thể thao đều đặn, bạn cũng cần có chế độ ăn lành mạnh. Cần tránh xa 10 thực phẩm dưới đây vì theo các chuyên gia tim mạch, đó là những thức ăn có hại nhất cho tim.

Một trong những bí ẩn của nhịp tim đã được giải mã

Nhắc đến nhịp tim, hẳn nhiều người nghĩ rằng giới khoa học biết rất nhiều về nó. Nhưng thật ra nhịp tim vẫn còn bí ẩn đối với hiểu biết của loài người. Việc bơm máu có thể dễ hiểu, nhưng làm thế nào máu lấp đầy trái tim thì không ai giải thích được.

Ngủ nhiều cảnh báo kém trí nhớ

Thói quen ngủ hơn 9 giờ mỗi ngày có thể gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe, hoặc là cảnh báo nhiều thứ bệnh, chẳng hạn chứng Alzheimer sẽ tới sớm hơn.

7 việc cần làm trong giai đoạn tiền đái tháo đường

Tiền đái tháo đường nghĩa là lượng đường trong máu cao nhưng không đủ cao để được chẩn đoán chính thức bệnh tiểu đường. Để ngăn chặn tiền đái tháo đường trở thành bệnh, việc sử dụng thuốc được cho là không hiệu quả bằng thay đổi lối sống, cụ thể bạn có th

Người tiểu đường có cần cấm tuyệt đối ăn trái cây ngọt?

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò hết sức quan trọng trong quá trình phòng và điều trị bệnh tiểu đường. Ăn những loại trái cây nào để duy trì sự ổn định của đường huyết và giúp ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm là điều người bệnh đái tháo đường hết sức qu

Những chỉ số liên quan tới bệnh tim

Bệnh tim là căn bệnh gây tử vong cao hơn nhiều bệnh khác. Bệnh tim phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi tác, tiền sử sức khỏe của gia đình. Nó phụ thuộc vào các yếu tố khác như hút thuốc, mức độ hoạt động thể chất.

Tiểu đường týp 2 gây suy giảm thính lực?

Tiểu đường có thể gây ra nhiều biến chứng như bệnh tim, tổn thương dây thần kinh, rối loạn thị lực. Ngoài ra, suy giảm thính lực cũng có thể là biến chứng của bệnh tiểu đường.

Đừng bỏ qua: 7 nguyên nhân khiến tim đập nhanh

Trái tim là một trong những bộ phận làm việc chăm chỉ nhất trong cơ thể nhưng thường bị thờ ơ cho đến khi có bất thường xảy ra, đơn giản như đánh trống ngực, nhịp đập nhanh… Mặc dù hiện tượng này có thể là thoáng qua nhưng cũng gây những tác động nhất địn

Não có thể tạo ra đường fructose

Các nhà nghiên cứu của Đại học Yale (Mỹ) phát hiện não có năng lực sản xuất tự nhiên đường fructose, dạng đường có liên quan đến béo phì và tiểu đường dạng 2.

Xét nghiệm máu bằng... ánh sáng

Công nghệ được phát triển bởi nhà khoa học UCF Aristide Dogariu sử dụng sợi quang chiếu ánh sáng qua máu của bệnh nhân và diễn giải các tín hiệu dội lại. Các nhà nghiên cứu tin rằng trong một số trường hợp công nghệ này có thể thay thế cho việc các bác sĩ

Tiền sản giật tăng nguy cơ bệnh tim

Tiền sản giật là một rối loạn huyết áp có thể xảy ra trong thai kỳ. Một nghiên cứu mới chỉ ra rằng các bà mẹ bị tiền sản giật có thể tăng nguy cơ bị bệnh tim sau này.

Ngộ độc rượu: Kẻ mê sảng, người tử vong

Mặc dù đã có rất nhiều cảnh báo về tình trạng ngộ độc rượu, đặc biệt là rượu giả, rượu kém chất lượng thế nhưng những ca ngộ độc, mê sảng hay tử vong vì rượu vẫn xảy ra thường xuyên tại các bệnh viện.

Thuốc trợ tim làm từ ca cao tinh chất

Trên thị trường Anh vừa xuất hiện loại thuốc tuần hoàn máu độc đáo có tên BloodFlow+ hứa hẹn sẽ giúp làm giảm nguy cơ đau tim, đột quỵ và mất trí nhớ.

Những sự thật ít biết về bệnh tim

Cứ 3 phụ nữ thì có 1 người chết vì bệnh tim mỗi năm tại Mỹ, theo bác sĩ Suzanne Steinbaum - chuyên gia tim mạch và là Giám đốc khoa Sức khỏe tim mạch tại Bệnh viện Lenox Hill ở New York (Mỹ).