10 triệu Bảng Anh cho bất kỳ nhà khoa học nào tìm được giải pháp chống lại kháng kháng sinh

  11/04/2017

Nhưng quả thực, đi đôi với một phần thưởng lớn không bao giờ là một nhiệm vụ dễ dàng. Bạn hãy cứ tưởng tượng việc rút ngắn xét nghiệm kéo dài 5 ngày xuống 15 phút.

 

Chắc hẳn bạn đã từng nghe về một “kịch bản tận thế”, khi mà những viên thuốc kháng sinh mất tác dụng. Lúc đó, ngay cả một vết xước trên da cũng có thể dẫn đến nhiễm trùng và gây tử vong. Ngày càng nhiều loại vi khuẩn có thể đề kháng với những loại kháng sinh mà chúng ta có. "Ngày tận thế" có thể chưa được xác định. Nhưng ngay lúc này, thế giới đã có khoảng 700.000 người chết mỗi năm vì siêu vi khuẩn kháng thuốc.

Các dự báo chỉ ra rằng nếu không hành động ngay lúc này, số người chết vì kháng kháng sinh có thể vượt quá trường hợp tử vong vì ung thư vào năm 2050. Vậy chúng ta đã bắt đầu làm được những gì để ngăn chặn điều đó?

Mặc dù các công ty dược phẩm đã ngừng phát triển lớp kháng sinh mới từ vài thập kỷ gần đây, nhiều biện pháp tập trung vào hướng điều trị thay thế đang được nghiên cứu, ví dụ như liệu pháp thể thực khuẩn. Thêm vào đó là nhiều biện pháp nhằm ngăn chặn sự lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi.

Tuy nhiên, vẫn còn một trong những hướng tiếp cận đầy hứa hẹn mà chúng ta chưa kể đến. Đó là phát triển những xét nghiệm chẩn đoán nhanh với bệnh nhân nhiễm khuẩn.

 


Trong kịch bản tận thế, quang cảnh của một bệnh viện có thể trông như năm 1932, khi kháng sinh chưa ra đời

Trong "kịch bản tận thế", quang cảnh của một bệnh viện có thể trông như năm 1932, khi kháng sinh chưa ra đời

 

Tại thời điểm này, chẩn đoán bệnh liên quan đến vi khuẩn có thể mất tới vài ngày. Sự chậm trễ khiến nhiều liều kháng sinh bị kê không cần thiết, như để điều trị bệnh gây ra bởi virus.

Vậy điều gì xảy ra khi nhiều nhà khoa học đang tham vọng đến một xét nghiệm nhanh bệnh vi khuẩn chỉ trong vài phút? Chắc chắn, nó sẽ giảm được tình trạng lạm dụng kháng sinh, khi thuốc chỉ được kê trong trường hợp cần thiết.

Điều này không khiến vi khuẩn “ngoan ngoãn” dừng việc đột biến để kháng thuốc. Nhưng nó sẽ kéo dài thời gian mà những viên kháng sinh của chúng ta giữ được hiệu lực. Bởi vậy, đã có những giải thưởng được treo sẵn cho các nhà khoa học nếu họ giải được bài toán khó khăn này. Ví dụ như giải Longitude Prize của chính phủ Anh trị giá tới 10 triệu Bảng.

Nhưng quả thực, đi đôi với một phần thưởng lớn không bao giờ là một nhiệm vụ dễ dàng. Bạn hãy cứ tưởng tượng việc rút ngắn xét nghiệm kéo dài 5 ngày xuống 15 phút. Trong trường hợp liên quan đến vi khuẩn, sẽ có rất nhiều thách thức.

Một trường hợp như Salmonella

 


Chẩn đoán Salmonella hiên nay có thể mất tới 3 đến 5 ngày

Chẩn đoán Salmonella hiên nay có thể mất tới 3 đến 5 ngày

 

Để có thể hình dung được sự khó khăn trong chẩn đoán nhanh, hãy lấy ví dụ về trường hợp của Salmonella. Chủng vi khuẩn này thường xuyên gây ra tình trạng viêm dạ dày và ruột non hay ngộ độc thực phẩm. Nó có mặt trong trứng, thịt gà và nhiều nguồn thực phẩm khác.

Ở một số nước, các chủng Salmonella có thể gây nhiều loại nhiễm trùng nghiêm trọng hơn, ví dụ như bệnh thương hàn. Căn bệnh này có thể nhanh chóng đe dọa tính mạnh của trẻ em, người già và những người có hệ miễn dịch hoạt động kém. Đó là lí do tại sao chẩn đoán nhanh là hết sức quan trọng.

Tuy nhiên, các phương pháp chẩn đoán Salmonella truyền thống thường mất rất nhiều thời gian, có thể kéo dài từ 3 đến 5 ngày. Ngay cả theo tiêu chuẩn SMI (Standards for Microbiology Investigations), thời gian đã được rút ngắn nhưng vẫn còn rất phức tạp.

Để chẩn đoán Salmonella, các phòng thí nghiệm lâm sàng phải thực hiện 4 bước. Bắt đầu, bạn phải phát triển được một quần thể vi khuẩn trích xuất từ mẫu máu của bệnh nhân trong một đĩa thí nghiệm. Việc phát triển cả một quẩn thể vi khuẩn mới cho phép chẩn đoán dễ dàng hơn.

Tiếp theo, kỹ thuật viên phải phân tích các tế bào vi khuẩn dưới một kính hiển vi. Các kháng thể Salmonella riêng biệt sẽ được trộn với mẫu máu người bệnh để tìm kiếm những khối ngưng tụ. Cuối cùng, xét nghiệm sinh hóa sẽ giúp nhận dạng vi khuẩn dựa trên những loại enzyme mà chúng sở hữu.

 


Trong vài năm trở lại đây, một số phương pháp xét nghiệm mới đã được phát triển

Trong vài năm trở lại đây, một số phương pháp xét nghiệm mới đã được phát triển

 

Như vậy, đứng trên góc độ người bệnh vẫn sẽ phải mất hơn 2 ngày để có thể nhận được chẩn đoán về Salmonella. Trong điều kiện lý tưởng, họ sẽ có mặt tại phòng khám ngay khi bệnh khởi phát, có thể là vài tiếng. Mẫu máu của họ được thu thập và phát triển một quần thể sẽ tốn 24 giờ. Bước 2 vài 3 sẽ chỉ mất vài phút. Nhưng xét nghiệm enzyme một lần nữa lại tiêu tốn thêm 24 giờ.

Trong một số trường hợp, nhiều bước bổ sung là cần thiết và sẽ kéo dài chẩn đoán thêm 24 giờ nữa. Ví dụ trọng trường hợp vi khuẩn xuất hiện ở nồng độ thấp trong máu, hoặc những mẫu thu thập được có lẫn nhiều loại vi khuẩn khác nhau. Cuối cùng thời gian xét nghiệm vẫn kéo dài từ 2 đến 5 ngày.

Tin vui là trong vài năm trở lại đây, một số loại hình xét nghiệm mới đã được phát triển. Ví dụ như xét nghiệm khuyếch đại axit nucleic(NAATs) có thể tìm ra loại vi khuẩn, dựa trên sự hiện diện của những DNA cụ thể chỉ trong vài giờ. Thậm chí, một phương pháp có tên phổ khối lượng MALDI-TOF còn có thể xác định vi khuẩn chỉ trong vài phút, dựa vào thành phần protein trong tế bào của chúng.

Mặc dù vậy, các phương pháp càng nhanh và hiện đại thì càng đòi hỏi những thiết bị đắt tiền, thông thường đều vượt quá khả năng đầu tư của nhiều phòng thí nghiệm. Hơn nữa, chúng ta vẫn chưa có cách nào để loại bỏ 24 giờ tăng sinh nuôi cấy mẫu vi khuẩn. Có những phương pháp xét nghiệm nhanh thì đổi lại kết quả không chính xác.

Con đường phía trước

 


Một xét nghiệm HIV ngày nay có thể thực hiện trong 15 phút, liệu điều tương tự có thể được thực hiện với vi khuẩn?

Một xét nghiệm HIV ngày nay có thể thực hiện trong 15 phút, liệu điều tương tự có thể được thực hiện với vi khuẩn?

 

Bây giờ, nếu chúng ta xuất phát từ những dấu mốc này, liệu cái đích hướng đến sẽ là đâu? Có thể đó là một xét nghiệm đơn giản và nhanh chóng như que thử thai. Một xét nghiệm như vậy chỉ đòi hỏi một bác sĩ hoặc y tá duy nhất ở tuyến cuối, nơi mà người bệnh sẽ tiếp xúc sớm nhất.

Cũng phải nói rằng không phải là chưa từng có những xét nghiệm như vậy được phát triển. Ví dụ trong thường hợp xét nghiệm nhanh HIV bằng que thử, kết quả có thể được cho ra trong vòng 15 phút. Tuy nhiên, một que thử tương tự đối với trường hợp nhiễm khuẩn sẽ phức tạp hơn rất nhiều.

Lí do bởi trong trường hợp xét nghiệm HIV, mục tiêu ở đây là phát hiện các kháng thể của virus. Kháng thể trong trường hợp nhiễm khuẩn là rất khác, chúng cần nhiều thời gian để sinh ra. Trong khi đó, triệu chứng nhiễm khuẩn xuất hiện từ trước đó rất sớm. Một số vi khuẩn còn có thể đánh lừa hệ miễn dịch, bởi vậy chẳng có kháng thể cào được sản xuất.

Đó là còn chưa kể đến việc chúng ta phải phân biệt rất nhiều loại vi khuẩn với nhau. Từ những loại gây bệnh đến những vi khuẩn vô hại xuất hiện trong cơ thể.

Kết luận

 


Hi vọng vẫn luôn tồn tại trong cuộc chiến với siêu vi khuẩn kháng kháng sinh của nhân loại

Hi vọng vẫn luôn tồn tại trong cuộc chiến với siêu vi khuẩn kháng kháng sinh của nhân loại

 

Nhìn vào những khó khăn kể trên, có vẻ như một phương pháp chẩn đoán nhanh với vi khuẩn khó có thể ra đời trong vài năm tới. Nhưng nếu khoảng thời gian là 10 năm, chúng ta có thể lạc quan hơn.

Trong khi hai phương pháp MALDI -TOF và NAATs khó có thể là câu trả lời, nhiều phòng thí nghiệm khác bắt đầu phát triển các phương pháp mới, ví dụ như sử dụng cảm biến hoặc xác định phân tử đáp ứng nhiễm trùng mà cơ thể sản sinh. Một trong số các phương pháp không cần đến quá trình tăng sinh để tạo quần thể, nên có thể tiết kiệm đến 24 giờ chẩn đoán.

Nhiều giải thưởng như Longitude Prize cũng đã được treo sẵn cho những nhà khoa học có thể phát triển những phương pháp đối phó với mối đe dọa kháng kháng sinh mà con người đang phải đối mặt. Nhưng trên tất cả, chúng ta đều biết rằng dù đối mặt với bất kể khó khăn nào, bản chất của con người là không bao giờ bỏ cuộc. Hi vọng vẫn luôn tồn tại trong cuộc chiến với siêu vi khuẩn kháng kháng sinh của nhân loại.

Tham khảo Theconversation

Bình luận

Tin tức mới

Xem tất cả

Sự thật chỉ ăn gạo lứt muối mè sẽ khỏi ung thư?

Không ít người mang trong mình khối u, bệnh ung thư và cả những em nhỏ bị ung thư cũng được gia đình chỉ cho ăn gạo lứt muối mè, không ăn thịt cá… với quan niệm như vậy khối u sẽ tự "chết" vì bị bỏ đói. Liệu đây có phải cách hay để chữa trị ung thư?

Tiếng ù trong tai có thể giết chết bạn bất cứ lúc nào

Nữ diễn viên 36 tuổi Andrea Syron sống tại Michigan, Mỹ đã phải trải qua phẫu thuật nguy hiểm để ngăn chặn "quả bom hẹn giờ" trong não cô, thứ có thể giết chết cô bất cứ lúc nào nhưng bị các bác sĩ chẩn đoán nhầm là dị ứng, Dailymail đưa tin.

5 năm không sốt: Nên cẩn thận với hai loại bệnh ung thư

Theo mạng tin Hoàn cầu của Trung Quốc, nếu trong một thời gian dài không sốt thì chúng ta đừng vội nghĩ mình có một cơ thể khỏe mạnh. Trên thực tế, đây lại không phải là một chuyện tốt, có thể ung thư đang gõ cửa cơ thể của chúng ta.

Tăng cân giúp não to lên

Trọng lượng cơ thể gia tăng là một nhân tố quan trọng giúp con người gia tăng kích cỡ não và bước ra khỏi “thế giới” linh trưởng.

Tại sao chúng ta càng gãi càng ngứa?

Có lẽ với nhiều người, đây chỉ là một triệu chứng đơn thuần. Tuy nhiên đằng sau nó là những vấn đề phức tạp liên quan đến não bộ và các xung thần kinh cảm giác.

50% thuốc bán trên Internet là thuốc giả

Thông tin này được đưa ra tại hội thảo Hội thảo Nâng cao sức khỏe người bệnh: Tầm quan trọng của chất lượng và phát minh trong lĩnh vực dược phẩm được tổ chức tại Hà Nội ngày 16/3.

Đây là tộc người có trái tim khỏe nhất thế giới

Một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng, người Tsimané tại Bolivia, có tỉ lệ mắc bệnh tim thấp nhất trên thế giới. Trên thực tế, một người Tsimané 80 tuổi, sớ hữu trái tim khỏe hơn nhiều so với một người Mỹ 55 tuổi.

Công nghệ in 3D giúp tái tạo 100% mô hình quả tim người

Mô hình quả tim chế tạo bằng công nghệ in 3D đã cứu sống tính mạng của 1 bé trai 14 tháng tuổi trong 1 ca phẫu thuật tim. Đây là kết quả chế tạo của các kỹ sư tại trường khoa học kỹ thuật J.B Speed trực thuộc Đại học Louisville.

Bạn nên chấm dứt ngay 5 quan niệm sai lầm này về thực phẩm

Có phải cứ dầu thực vật là sẽ tốt cho sức khỏe? Đã từ lâu, chúng ta được nghe rất nhiều lời khuyên liên quan đến thực phẩm. Nhiều trong số đó đã trở thành niềm tin trong suốt một thời gian dài. Tuy nhiên, liệu tất cả những gì bạn học được về thực phẩm

Tử cung nhân tạo - Khi máy móc tạo ra được... con người

Việc sáng tạo ra tử cung nhân tạo là một tiến bộ khoa học đáng ghi nhận, nhưng giống như trí tuệ nhân tạo nếu con người không biết cách kiểm soát những phát minh một cách hợp lý thì đó chắc chắn là ngày tận cùng của nhân loại.

Bệnh hiếm Kawasaki bỗng dưng... không còn hiếm

Trong vòng một tháng nay, tại Bệnh viện (BV) Nhi Trung ương, số ca mắc bệnh Kawasaki bỗng nhiên tăng đột biến. Từng được xem là căn bệnh “lạ và hiếm”, Kawasaki tiềm ẩn nhiều nguy cơ vì gây tổn thương tim, ảnh hưởng tới tính mạng của trẻ.

Trầm cảm làm tăng nguy cơ bệnh tim

Một nghiên cứu lớn gồm hơn 3,2 triệu người cho thấy, những người bị bệnh tâm thần nặng (SMI), gồm tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực và trầm cảm, tăng 53% nguy cơ bị bệnh tim mạch so với những người không mắc bệnh tâm thần.

2 năm trước tạo ra não mini nhân tạo, chính các nhà khoa học cũng không ngờ ngày hôm nay nó có thể tự sản sinh mạch máu

Năm 2015, các nhà khoa học tại Đại học Brown đã phát triển thành công một loại “não mini” từ mô hình được tạo ra từ việc cấy ghép 3D các tế bào thần kinh sống. Mục đích ban đầu của các nhà khoa học là tạo ra loại vật mẫu thí nghiệm mới có thể giúp giảm th

Vùng đất 900 năm không có ai mắc ung thư

Ở đó, khoảng cách cha con có thể lên tới 90 tuổi. 100 tuổi vẫn được coi ở độ tuổi trưởng thành, phụ nữ 80 tuổi trông trẻ như mới ngoài 40. Những cụ ông, cụ bà 130 tuổi vẫn lao động hăng say và nhiều người sống tới 145 tuổi.

Những cơn mưa phóng thích 800.000 nghìn tỷ vi khuẩn mặt đất vào không khí, nhiều gần bằng số sao trong vũ trụ chúng ta biết

Đừng bao giờ nếm một cơn mưa, nếu bạn không muốn trở thành một kẻ thảm sát hàng loạt. Nếm một cơn mưa là bạn đang kết thúc số phận của hàng triệu vi khuẩn, trong chuyến phiêu lưu rời khỏi mặt đất của chúng. Một số vi khuẩn ấy, thậm chí, có thể "trả thù" b

Trung Quốc thử nghiệm thành công thiết bị điều chỉnh đường huyết từ xa bằng ứng dụng điện thoại - giải pháp cho bệnh nhân tiểu đường

Hãy tưởng tượng việc người bệnh tiểu đường có thể nói lời tạm biệt với những ống tiêm vật lý, thứ mà họ đang phải sử dụng để tiêm insulin vào cơ thể mỗi ngày. Thay vào đó, họ chỉ cần cài một ứng dụng trên điện thoại di động, là đã có khả năng theo dõi mức

Đây là 6 điều không nên nói với một người mắc ung thư

Đối mặt và trò chuyện với một người mắc ung thư không phải là điều dễ dàng. Trong nhiều trường hợp, tâm lý của họ trở nên rất phức tạp. Khi đó, ngay cả bạn bè và những người thân thiết nhất của bệnh nhân cũng phải cảm thấy bối rối.

10 cách đường gây hại cho sức khỏe của bạn

Đường là một loại thực phẩm có thể quyến rũ bất cứ ai bởi hương vị ngọt ngào của nó. Đây cũng là một nguồn cung cấp năng lượng quan trọng cho cơ thể. Tuy nhiên, việc bạn tiêu thụ quá nhiều đường sẽ gây tác hại khôn lường đến sức khỏe. Đó cũng chính là lí

Phá bỏ nguyên tắc tuần làm việc 40h, sắp xếp lại cuộc sống không theo mốc thời gian và kết quả bất ngờ cho những người thực hiện

Nguyên tắc làm việc 8 giờ/ngày, 5 ngày/tuần đã tồn tại cả trăm năm hóa ra không phải thứ gì dựa trên khoa học mà đơn giản chỉ là cách gia tăng lượng cầu cho hàng hóa tiêu dùng. Vậy thì chúng ta nên bố trí thời gian trong ngày như thế nào để đạt hiệu quả c

Rối loạn chức năng tuyến giáp liên quan đến suy tim

Nghiên cứu mới chỉ ra rằng những người bị suy giáp (tuyến giáp kém hoạt động) có nguy cơ cao bị suy tim nặng, người cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức) có thể dễ bị bất thường nhịp tim, thường là nhịp tim nhanh.

Người gầy, trẻ nhỏ cũng có thể mắc gan nhiễm mỡ

Bệnh gan nhiễm mỡ chủ yếu do rối loạn chuyển hóa tế bào gan gây ra. Nhiều người quan niệm gan nhiễm mỡ thường gặp ở những người uống nhiều rượu, bia, thừa cân, béo phì, song trên thực tế người gầy, trẻ nhỏ cũng bị mắc gan nhiễm mỡ.

Có bí mật gì trong bữa sáng của những người sống thọ?

Bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, nhưng chỉ khi bạn thực hiện nó một cách khoa học. Dưới đây là vài gợi ý cho một thực đơn cung cấp nguồn năng lượng dồi dào mà những người khỏe mạnh và có tuổi thọ cao đã duy trì trong nhiều năm.

Suy hô hấp nặng hồi phục hoàn toàn nhờ tim phổi nhân tạo

Các bác sĩ Khoa hồi sức tích cực, Bệnh viện Bạch Mai vừa cấp cứu thành công bệnh nhân bị suy hô hấp nặng, rối loạn đông máu, suy tuần hoàn và suy thận cấp. Hiện tại bệnh nhân đã phục hồi và được xuất viện. Theo các bác sĩ, nếu không được hỗ trợ chạy tim p

Mới chớm mùa nắng, bệnh ở trẻ đã gia tăng

Mỗi ngày 2 bệnh viện Nhi Đồng đang phải tiếp đón từ 9 - 10.000 lượt trẻ đến khám và điều trị. Bác sĩ cảnh báo, thời tiết bắt đầu vào mùa nắng nóng sẽ tạo điều kiện cho vi rút gây bệnh phát triển, phụ huynh cần tăng cường bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Cảnh giác đột ngột viêm cơ tim

Nghe bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị suy tim nặng, đe dọa tính mạng... thân nhân cứ ngỡ ngàng. Triệu chứng của bệnh này thường nhẹ như sốt, mệt mỏi, đau cơ nên dễ bị bỏ qua.

Những hiểu lầm phổ biến về muối

Muối là thực phẩm quen thuộc trong gian bếp mỗi nhà. Tuy nhiên, không phải lúc nào chúng ta cũng có những nhìn nhận đúng về muối. Dưới đây là những hiểu lầm thường gặp về muối.

Phát hiện gen gây đột tử ở người trẻ tuổi

Các nhà nghiên cứu Canada, Nam Phi và Ý đã xác định được một gen mới có thể gây đột tử ở thanh niên và các vận động viên. Đó là gen CDH2 gây bệnh cơ tim tâm thất phải gây loạn nhịp (ARVC), một rối loạn di truyền khiến cho tim bệnh nhân ngừng đập và là ngu

Những trường hợp cần hạn chế tỏi

Tỏi có chứa một hợp chất gọi là allicin, đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Ăn tỏi giúp hạ huyết áp cao, đồng thời hạn chế hình thành angiotensin II, một loại hormone làm giãn nở các mạch máu.